ABD Başkanı Trump’ın Nato zirvesi öncesi Türkiye ile ilgili yaptığı açıklama, Kongre’yle Yönetimi karşı karşıya getirdi.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Demokrat New York Milletvekili Gregory W. Meeks, sert tepki gösterdi.
Başkan Trump, Beyaz Saray Oval Ofis'te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşme sırasında gazetecilere, Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan övgüyle bahsederek, ‘Türkiye’yi memnun edecek birşeyler yapacağını’ söyledi.
Trump, ‘İran ile savaşa girmeye —belki de İran tarafında, çünkü İsrail'in pek hayranı sayılmaz— en büyük aday oydu. Ondan uzak durmasını istedim. O da uzak durdu. Erdoğan harika bir lider, çok güçlü bir kişilik. Ondan ne istediysem yaptı’ dedi.
Trump'a, Ankara'ya F-35 savaş uçaklarını da içeren büyük bir ‘hediye paketi’ hazırlayıp hazırlamadığı soruldu. Trump, ‘muhtemelen Erdoğan’ı çok mutlu edecek bir şey yapacağını’ söyledi, F-35 konusunu Başkan Yardımcısı JD Vance'e havale etti.
Vance, ‘Amerikan yasalarına uyum sağlamak adına gerçekleştiğini teyid etmemiz gereken bazı hususlar var. Başkan bizden bunu yapmamızı istedi. Böylece F-35'leri alabilirler. Bu aslında Kongre ile ilgili bir mesele’ dedi.
Kongre’den Trump’a tepki
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Demokrat New York Milletvekili Gregory W. Meeks, Trump Yönetimi’nin Türkiye’ye silah satışında Kongre’yi devre dışı bırakmasına sert tepki gösterdi.
Meeks, Dışişleri Bakanlığı'nın Türk ordusuna 700 milyon doların üzerinde askeri malzeme satışına ilişkin Kongre’yi devre dışı bırakma kararı üzerine bir açıklama yaptı. Meeks, ‘Bu, Trump yönetimin Kongre'nin denetim yetkisine duyduğu açık saygısızlığın son derece endişe verici bir başka örneğidir’ dedi.
Kongre üyesinin açıklaması şöyle:
‘Dışişleri Bakanlığı, kararı gerekçelendirme girişiminde dahi bulunmadı. Herhangi bir acil durum yetkisine başvurmadı, yazılı bir gerekçe sunmadı ve aylardır satışın ABD-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin Rus S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesi ve diğer bölgesel güvenlik endişeleri üzerindeki etkileri hakkında beni bilgilendirmek için iyi niyetli bir çaba göstermeyi reddetti. Sadece ofisime, satışa ilişkin resmi bildirim sürecini derhal başlatacaklarını bildirdi.
Yönetim, ABD politikasının temel unsurlarına ilişkin bilgi ve açıklama taleplerini ısrarla görmezden geldi. Bunun acil veya kaçınılmaz bir durum olduğu iddiası öne sürülemez. Bu, Kongre'yi devre dışı bırakma ve meşru denetim sürecini bir kenara itilecek bir engel olarak görme yönünde bilinçli bir tercihti.’
Dış İlişkiler Komitesi Kıdemli Üyesi Gregory Meeks, geçen yıl İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Kongre'de yaptığı konuşmayı, Demokrat üyelerle birlikte boykot etme eylemine katılmıştı.
F-35 satışı
Trump Yönetimi, geçen yıl Kongre’ye yaptığı bildirimde, ‘Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin tutumun değişmediğini’ bildirmişti.
Trump Yönetimi, Türkiye'ye olası F-35 ve F-16 savaş uçağı satışına ilişkin Kongre üyelerinin itiraz ve endişelerinin yer aldığı mektuba yanıt olarak, Washington'un tutumunun değişmediğini belirtmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklama şöyleydi:
‘Türkiye'nin Rus S-400 hava savunma sistemini satın alması ve bulundurmaya devam etmesine ilişkin ABD'nin tutumu değişmemiştir. Türkiye'nin ABD F-35 uçaklarını satın almasına ilişkin gereklilikler
açıktır ve 2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nın
1245. Bölümü ile tamamen uyumludur.’
