Sol Parti, Berlin eyaleti seçimindeki ilk sonuçlara göre oylarını iki kattan fazla artırarak yüzde 25,3’le birinci sıraya yerleşti. Yeşiller ve SPD ile uzlaşması halinde Eralp, Berlin’in Türk kökenli ilk Eyalet Başbakanı ve Yönetici Belediye Başkanı olacak.
Almanya’da aynı gün sandığa giden Berlin ile Mecklenburg-Vorpommern’de birbirinden tamamen farklı iki siyasi tablo ortaya çıktı. Başkent Berlin’de Sol Parti tarihî bir başarıya imza atarken, ülkenin kuzeydoğusunda aşırı sağcı AfD birinci oldu.
Berlin’de gecenin tartışmasız öne çıkan ismi ise Sol Parti’nin 45 yaşındaki başbakan adayı Elif Eralp’ti. Seçim gecesi partisinin toplantısında destekçilerine seslenen Eralp, “Bugünden itibaren Berlin’imizi birlikte değiştireceğiz” dedi.
SOL PARTİ OYLARINI İKİYE KATLADI
Infratest Dimap’ın saat 21.25’te açıkladığı projeksiyona göre Sol Parti yüzde 25,3 oyla Berlin seçimlerini açık ara önde tamamladı. Parti, 2023 seçimlerinde aldığı yüzde 12,2’lik oyu iki kattan fazla artırarak Berlin tarihindeki en yüksek sonucuna ulaştı.
Berlin’i SPD ile birlikte yöneten CDU yüzde 19’da kaldı. 2023’te yüzde 28,2 oy alan CDU, yaklaşık üç seçmeninden birini kaybetti.
Aşırı sağcı AfD, oylarını yüzde 9,1’den yüzde 16,3’e çıkararak üçüncü sıraya yükseldi. Yeşiller yüzde 14,4’e gerilerken SPD yüzde 12,1’le Berlin tarihindeki en kötü sonuçlarından birini aldı. BSW yüzde 4,8, FDP ise yüzde 2,5’te kaldı.
Mevcut CDU-SPD hükümeti sandıkta çoğunluğunu kaybetti. Seçime katılımın yüzde 75’e ulaşması da Berlinlilerin değişim talebinin güçlü biçimde sandığa yansıdığını gösterdi.
BAŞBAKANLIK İÇİN ÜÇLÜ KOALİSYON
Seçimin birincisi olmak Elif Eralp’i doğrudan başbakan yapmıyor. Berlin Eyalet Başbakanı ve Yönetici Belediye Başkanı, kurulacak koalisyonun ardından eyalet parlamentosu tarafından seçilecek.
Mevcut sandalye hesabı Sol Parti, Yeşiller ve SPD’den oluşacak kırmızı-kırmızı-yeşil koalisyona açık bir çoğunluk sağlıyor. Yeşiller seçim gecesi bu seçeneği desteklediklerini ve Sol Parti ile SPD’yle görüşmek istediklerini açıkladı.
Asıl karar SPD’den çıkacak. SPD’nin başbakan adayı Steffen Krach koalisyon tercihini açıklamaktan kaçınırken, partisinin hükümet kurma yetkisi almadığını söyledi. SPD’li Sosyal İşler Senatörü Cansel Kiziltepe ise Elif Eralp’in başkanlığındaki bir koalisyonla çalışabileceğini belirtti. Berlin’de Sol Parti’nin zaferi konuşulurken Mecklenburg-Vorpommern’de sandıktan aşırı sağcı AfD çıktı.
Koalisyon görüşmelerinin en zor başlığını konut politikası oluşturacak. Eralp, büyük konut şirketlerinin mülklerinin bedeli karşılığında kamulaştırılmasını öngören 2021 tarihli referandum sonucunun uygulanmasında ısrar ediyor. SPD yönetimi ise bu adıma karşı çıkıyor.
12 EYLÜL’ÜN GÖÇMEN AİLESİNDEN BERLİN’İN ZİRVESİNE
Elif Eralp, 1981 yılında Münih’te doğdu. Sosyalist ve sendikacı olan anne ve babası, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından siyasi baskılar nedeniyle Türkiye’den Almanya’ya sığındı. Annesi Almanya’ya geldiğinde sekiz aylık hamileydi.
Hukuk eğitimi alan Eralp, yaklaşık dokuz yıl önce Sol Parti’ye katıldı. Irkçılık, ayrımcılık ve göçmenlerin siyasal katılımı üzerine çalıştı. 2021’den bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu’nda görev yapan Eralp, partisinin eyalet başkan yardımcılığına kadar yükseldi. Eşi ve iki çocuğuyla Friedrichshain-Kreuzberg’de yaşıyor.
Eralp seçim kampanyasını Berlin’in büyüyen kira ve barınma krizi üzerine kurdu. Eyalete ait konutlarda kira tavanı, kira fırsatçılığıyla mücadele edecek özel bir kamu birimi ve yeni sosyal konutlar vaat etti. Kampanya boyunca boynunda “kira tavanı” yazılı bir kolye taşıması da bu politikanın simgelerinden biri oldu.
GENÇLER ERALP’E YÖNELDİ
Sol Parti’nin başarısında genç seçmenlerin belirleyici olduğu görüldü. Sandık çıkışı araştırmasına göre 25 yaşın altındaki seçmenlerin yüzde 43’ü, 25-34 yaş grubunun ise yüzde 48’i Sol Parti’ye oy verdi.
İlk kez sandığa gidenlerde Sol Parti’nin oyu yüzde 38’e ulaştı. Bu grupta ikinci sıradaki Yeşiller yüzde 15’te kaldı. Parti ayrıca daha önce sandığa gitmeyen yaklaşık 75 bin seçmeni kazanmayı başardı.
Sonuçlar, Sol Parti’nin yalnızca geleneksel Doğu Berlin tabanından değil; gençlerden, kiracılardan, göçmenlerden ve mevcut yönetime tepki duyan seçmenlerden de güçlü destek aldığını gösterdi.
AŞIRI SAĞ KUZEYDOĞUDA BİRİNCİ
Berlin’de Sol Parti’nin zaferi konuşulurken Mecklenburg-Vorpommern’de sandıktan aşırı sağcı AfD çıktı. İlk projeksiyonlara göre AfD yüzde 37,9, Başbakan Manuela Schwesig’in SPD’si ise yüzde 35,7 oy aldı.
CDU yüzde 5’le parlamentoya girme sınırına kadar geriledi. Sol Parti yüzde 6,7, Yeşiller yüzde 5,4 ve BSW yüzde 4,9 oy aldı. Diğer partilerin AfD ile koalisyon kurmayacaklarını açıklaması nedeniyle birinci çıkmasına rağmen AfD’nin hükümet kurması zor görünüyor.
Almanya seçim gecesinden bölünmüş bir siyasi tabloyla çıktı: Başkent Berlin’de Sol Parti, kuzeydoğuda ise aşırı sağcı AfD birinci oldu. Berlin’de bundan sonraki süreci SPD’nin vereceği karar belirleyecek. Kırmızı-kırmızı-yeşil koalisyon kurulursa Elif Eralp, Berlin yönetiminin başına geçen ilk Türk kökenli siyasetçi olarak tarihe geçecek.
