Tigrino’ adı verilen ve bilimsel türü “Leopardus tilcayo”olan küçük yaban kedisi, 100 yılı aşkın sürenin ardından yaşayan bir kedi türünün ilk kez tanımlanması olarak kayıtlara geçti. Bolivya’nın Yungas ormanlarında yaşayan küçük, benekli bir yaban kedisinin bugüne kadar bilinmeyen ayrı bir tür olduğu belirlendi.
Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmada yeni türe, bölge halkının hayvan için kullandığı “tilcayo” kelimesinden hareketle “Leopardus tilcayo” adı verildi.
Araştırmacılar, Güney Amerika’daki Leopardus cinsine ait 38 kedinin tam genomunu inceledi. Bunların sekizi müzelerde korunan eski örneklerden elde edildi. Genetik sonuçlar, daha önce aynı türün farklı toplulukları sanılan “kaplan kedilerinin” aslında beş ayrı türden oluştuğunu gösterdi.
EV KEDİSİ SANILARAK EVE ALINDI
Yeni türün kamuoyunda tanınmasını sağlayan Tigrino adlı erkek kedi, yıllar önce bölgede yaşayan bir aile tarafından bulundu. Evcil bir yavru kedi olduğunu düşünen aile, hayvanı yaklaşık bir yıl evinde tuttu.
Tigrino’nun yabani davranışlar göstermesi üzerine hayvan 2017’de Bolivya’nın Coroico bölgesindeki Senda Verde Yaban Hayatı Koruma Merkezine teslim edildi.
Bugün yaklaşık 10 yaşında olan Tigrino, koruma altında yaşadığı bilinen tek Leopardus tilcayo bireyi. Araştırmacılar bununla birlikte iki canlı hayvanı inceleyebildi ve doğada çekilmiş az sayıdaki fotokapan kaydına ulaştı.
EV KEDİSİNDEN DAHA KÜÇÜK
Yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığındaki tilcayo, ortalama bir ev kedisinden daha küçük. Açık kahverengi kürkü, vücuduna yayılan düzensiz, leoparı andıran büyük benekleri, kısa ve yuvarlak kulaklarıyla diğer Güney Amerika yaban kedilerinden ayrılıyor.
Hayvanın yaşam biçimi hakkındaki bilgiler ise henüz çok sınırlı. Fotokapan görüntüleri geceleri daha hareketli olabileceğini, dışkı örneklerinde bulunan kalıntılar ise küçük kemirgenlerle beslendiğini düşündürüyor.
1,4 MİLYON YIL ÖNCE AYRILDI
Genetik analizlere göre tilcayo’nun soyu, en yakın akrabalarından yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldı. Araştırmacılar, değişen iklim koşulları ile dağ ormanlarının parçalanmasının bu topluluğu diğer kedilerden yalıtmış olabileceğini değerlendiriyor.
Aynı çalışmada Peru’nun Yungas bölgesinde yaşayan yeni bir alt tür de tanımlandı. Bu alt türe, İnka İmparatorluğu’nun tarihî bölgelerinden Antisuyu’ya atıfla “Leopardus tigrinus antisuyo” adı verildi.
DAHA TANINMADAN YOK OLABİLİR
Tilcayo’nun yaşadığı Yungas ormanları; ağaç kesimi, tarım alanlarının genişlemesi, insan kaynaklı yangınlar ve madencilik faaliyetlerinin baskısı altında bulunuyor.
Yeni türün nüfusu ve dağılım alanı henüz bilinmediği için tilcayoya özel bir koruma statüsü de belirlenmiş değil. Bulgular Uluslararası Doğayı Koruma Birliğine iletildi. Birliğin beş kaplan kedisi türünü ayrı ayrı değerlendirerek yok olma risklerini yeniden belirlemesi bekleniyor. Bilim insanları, tilcayonun öyküsünün dünyada henüz tanımlanmadan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan çok sayıda tür olduğuna dikkat çektiğini belirtiyor.
