Sigara tiryakilerini bekleyen tüm değişiklikler tek tek ortaya çıktı. Sigara paketleri görünmeyen dolaplarda tutulacak, satışta elektronik yaş doğrulaması yapılacak, restoran ve kafelerde sigara içilebilen alanlar küçülecek. Park, plaj ve spor alanlarında yasaklar genişleyecek. Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı taslağın en dikkat çeken hedefi ise 1 Ocak 2040’tan itibaren tütün ürünlerinin satış ve tüketiminin tamamen sona erdirilmesi.
PAKETİ MARKETTE GÖREMEYECEKSİNİZ
Taslak yasalaşırsa sigara ve diğer tütün ürünleri market, büfe ve benzeri satış noktalarında müşterinin görebileceği şekilde sergilenemeyecek. Ürünler dışarıdan görünmeyen kapalı dolaplarda tutulacak. Tüketici sigaraya doğrudan ulaşamayacak; satış işlemi görevli aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Satış sırasında ayrıca elektronik sistem üzerinden yaş doğrulaması yapılması planlanıyor. Böylece 18 yaşından küçüklere satışın daha sıkı biçimde denetlenmesi hedefleniyor.
SİGARA PAKETLERİ DE DEĞİŞECEK
Taslakta yalnızca sigaranın nerede satılacağı değil, nasıl görüneceği de düzenleniyor. Paketlerin boyut ve biçimlerinin standartlaştırılması, marka logosu ve sembollerin kullanımının kaldırılması öngörülüyor. Böylece farklı markaların renk, tasarım ve logolarla tüketicinin dikkatini çekmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
KAFE VE RESTORANLARDA SİGARA ALANI KÜÇÜLECEK
Sigara içenlerin en çok merak ettiği başlıklardan biri de kafe, restoran ve benzeri işletmeler. Taslağa göre tütün ürünlerinin tüketilebildiği özel alanlar, işletmenin toplam alanının yüzde 10'unu geçemeyecek. Bu alan için ayrıca 20 metrekarelik üst sınır getirilecek. Üstelik sigara içilen bölümün diğer alanlardan izole edilmesi ve dışarıdan görünmeyecek biçimde tasarlanması öngörülüyor.
Daha dikkat çekici nokta ise bu alanlarda müşterilere servis yapılmaması planı. Yani sigara içilen bölüm, restoranın normal oturma ve servis alanından ayrılacak.
PLAJDA, ÇOCUK PARKINDA VE SPOR ALANINDA SİGARA YOK
Taslak açık alanlardaki sigara kullanımına da yeni sınırlar getiriyor.
Çocuk parkları, spor yapılan alanlar ve plajlar sigara yasağının genişletileceği yerler arasında bulunuyor.
Sağlık Bakanlığı'nın mevcut uygulamalarında da çocukların kullandığı açık alanlar ile yürüyüş ve egzersiz alanlarında tütün kullanımının önlenmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor. Yeni taslakla bu yaklaşımın daha geniş ve bağlayıcı hale getirilmesi hedefleniyor.
OKUL VE HASTANE ÇEVRESİNDE MESAFE ARTACAK
Okul, hastane, kamu binası ve ibadethanelerin çevresinde de yeni sınırlamalar gündemde.
Kamuoyuna yansıyan taslak ayrıntılarına göre bu yapıların girişleri ve çevresindeki sigara kullanımına ilişkin mesafe kurallarının genişletilmesi planlanıyor. Bazı kaynaklarda 10 metre sınırı yer alıyor.
Bu nedenle özellikle okul, hastane veya kamu binasının kapısının önünde sigara içenleri doğrudan ilgilendiren yeni bir dönem söz konusu olabilir.
OTELLERDE SİGARA İÇENLERE AYRI ODA
Taslak otelleri de kapsıyor. Tütün ürünü kullanan müşteriler için özel sigara odaları oluşturulması planlanıyor. Böylece sigara içilen bölümlerin diğer konaklama alanlarından tamamen ayrılması hedefleniyor. Bu düzenlemenin özellikle otellerdeki “sigara içilebilir oda” uygulamasını daha net kurallara bağlaması bekleniyor.
ELEKTRONİK SİGARA VE ISITILMIŞ TÜTÜN DE KAPSAMDA
Düzenleme yalnızca klasik sigarayı hedeflemiyor. Elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve yeni nesil tütün ürünleri de taslağın kapsamına alınıyor. Böylece sigarayı bıraktığını düşünerek elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünlerine yönelen kullanıcıların da aynı düzenlemelerle karşılaşması amaçlanıyor.
EN RADİKAL HEDEF: 2040
Taslağın en dikkat çekici maddesi ise uzun vadeli hedef. Kamuoyuna yansıyan taslağa göre 1 Ocak 2040'tan itibaren tütün ürünlerinin satılması veya tüketim amacıyla başkalarına sunulmasının yasaklanması hedefleniyor.
PEKİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Burada kritik nokta şu: Henüz başlamış bir yasak yok. Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı taslağın bu ay Cumhurbaşkanlığı'nda değerlendirilmesi, ardından TBMM gündemine taşınması planlanıyor. Kamuoyuna yansıyan takvime göre AKP grubunun ekim ayında taslak üzerinde çalışması, düzenlemenin kasım ayında önce TBMM Sağlık Komisyonu'na, ardından Genel Kurul'a gelmesi hedefleniyor.
Dolayısıyla yukarıdaki maddeler şu anda sigara içenlere uygulanmaya başlamış yeni yasalar değil; yasalaşması halinde hayata geçirilecek düzenleme önerileri. Meclis sürecinde maddelerin değişmesi de mümkün.
TİRYAKİ İÇİN KISA ÖZET
Taslak bu haliyle yasalaşırsa sigara içenleri bekleyen tablo şöyle:
Sigara paketleri görünmeyen kapalı dolaplarda satılacak.
Satışta elektronik yaş doğrulaması yapılacak.
Paketler tek tip ve standart hale getirilecek.
Marka logosu ve sembollerinin kullanımı kaldırılacak.
Kafe ve restoranlardaki sigara alanları yüzde 10 ve 20 metrekare sınırına tabi olacak.
Sigara içilen bölümlerde servis yapılmayacak.
Plaj, çocuk parkı ve spor alanlarında yasaklar genişleyecek.
Okul, hastane, kamu binası ve ibadethane çevresindeki kısıtlamalar genişletilecek.
Otellerde sigara içenler için ayrı odalar oluşturulacak.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenleme kapsamına girecek.
Nihai hedef olarak 2040'tan itibaren tütün ürünlerinin satışının ve tüketim amacıyla sunulmasının tamamen sona erdirilmesi öngörülüyor.
