Akaryakıt piyasasında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Motorine bu gece uygulanması planlanan 6,69 TL’lik fiyat artışı iptal edildi. Sektör temsilcilerinden edinilen bilgiye göre, zam kararı son anda geri çekildi.
Artışın, Orta Doğu’daki son gelişmeler ve küresel petrol fiyatlarında görülen sert hareketlilik nedeniyle gündeme geldiği belirtilmişti. Ancak yapılan değerlendirmelerin ardından, motorin grubunda herhangi bir fiyat değişikliğine gidilmeyeceği açıklandı.
Buna karşılık düzenlemenin tamamen rafa kaldırılmadığı, planlanan artışın yalnızca gaz yağı ürünlerine yansıtılacağı ifade edildi.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ GERİ GELİYOR
Zam kararının geri alınmasında, Orta Doğu’daki gerilim ve buna bağlı olarak küresel petrol fiyatlarında görülen yükselişin yanı sıra, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın piyasadaki olası etkileri sınırlamak için aktif önlemler üzerinde çalışmasının etkili olduğu öğrenildi.
Edinilen bilgiye göre, bakanlık İran kaynaklı savaş gerilimi sonrası yükselen petrol fiyatlarının iç piyasadaki yansımalarını azaltmak amacıyla akaryakıt fiyatlarını kontrol eden “eşel mobil” sistemini yeniden devreye sokma hazırlıkları yapıyor. Bu yaklaşım, akaryakıt fiyatlarında ani artışların önüne geçmek için daha önce de kullanılmıştı.
Sektör temsilcileri, kararın sonuç olarak motorin grubunda fiyat değişikliğine gidilmeyeceğini ve planlanan artışın tamamen kaldırıldığını belirtti. Bakanlık kaynakları ise, benzin ve motorin fiyatlarındaki oynaklığın sınırlandırılması için eşel mobil sistemine dönülmesi yönünde çalışmaların sürdüğünü dile getirdi.
EŞEL MOBİL NEDİR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında küresel petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı olarak ortaya çıkan artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımamasını sağlamak amacıyla uygulanan bir vergi düzenleme mekanizmasıdır.
Bu sistemde, uluslararası fiyat artışları nedeniyle maliyetler yükseldiğinde, akaryakıt üzerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarında indirime gidilerek artışın tüketiciye etkisi sınırlandırılır. Böylece fiyat artışının tamamı pompaya yansıtılmaz.
Petrol fiyatlarının gerilemesi halinde ise daha önce yapılan vergi indirimi kademeli olarak geri alınır ve ÖTV tutarı yeniden artırılarak bütçe dengesi gözetilir.
Sistem, akaryakıt fiyatlarında ani ve yüksek oranlı dalgalanmaların önüne geçilmesi ve iç piyasadaki fiyat istikrarının korunması amacıyla uygulanmaktadır.