İspanya'da 125 milyon yıl önce yaşamış tavuk büyüklüğünde yeni bir dinozor türü keşfedildi. Foskeia pelendonum adı verilen bu küçük bir tavuk boyutundaki otçul dinozor, 1 Şubat 2026 tarihinde Papers in Palaeontology’da yayımlanan makalede tanımlandı. Paleontologlar, İspanya’nın Burgos eyaletindeki Castrillo de la Reina Formasyonu’ndan çıkarılan fosillerin yeni bir ornithopod türüne ait olduğunu açıkladı.
Araştırmacılar, mikro-CT taramaları ve üç boyutlu rekonstrüksiyonlarla bu türün ayrı bir cins olduğunu desteklediğini belirtiyor. Kuzey İspanya'daki Salas de los Infantes Dinozor Müzesi'nden Fidel Torcida Fernandez-Baldor, "Başından beri bu kemiklerin küçük boyutları nedeniyle olağanüstü olduğunu biliyorduk. Bu hayvan üzerinde yapılan çalışmaların ornitopod dinozor evrimi hakkındaki küresel fikirleri nasıl altüst ettiği de aynı derecede etkileyici dedi
Boyut: Yaklaşık 25–30 santimetre civarı bir tavuk büyüklüğünde.
Buluntu yeri ve yaş: Salas de los Infantes (Burgos), Castrillo de la Reina Formasyonu; Alt Kretase (Barremiyen–Apsiyen aralığı). 1998 yılından itibaren toplanan ve en az beş iskelete ait kemikler, mikro-CT ile analiz edilmesi sonucu detaylı iskelet verileri elde edildi.
Teşhis edici özellikler: Kaynaşmış kesici diş, öne doğru yönelmiş dişler, birinci dişin ince, tel gibi olması, sıra dışı kafatası özellikleri.
Metodoloji: Mikro-BT tarama, segmentasyon ve 3B montaj; bu sayede kırılgan küçük kemikler detaylı biçimde incelenebildi. Araştırmacılar genç bireylerin dört ayaklı, yetişkinlerin ise daha çok iki ayaklı hareket etmiş olabileceğini söylüyor. Ayrıca küçük boyutun kaçış ve çeviklik gibi ekolojik avantajlar sağlayabileceğini tartışılıyor.
Araştırmacılar ne diyor: Çalışmanın başyazarlarından Paul-Emile Dieudonné, küçük kemiklerin genellikle kırılarak kaybolduğunu, bu nedenle küçük dinozorların fosil kayıtlarında eksik görüldüğünü ve mikro-CT’nin bu tür materyallerin tanımlanmasında kritik olduğunu belirtti. Koen Stein en az bir bireyin yetişkin olduğunu vurguladı;.
Penélope Cruzado-Caballero ve diğer ekip üyeleri ise türün kafatası ve diş diziliminin alışılmadık olduğunu, bunun evrimsel akrabalık çalışmalarını yeniden düşünmeye zorlayabileceğini ifade etti.
Neden önemli
Foskeia pelendonum, küçük boyutlu ornithopodların çeşitliliği ve evrimi hakkında önemli veri sağlıyor; ayrıca Avrupa rabdodontomorf evriminin erken evrelerine dair 70 milyon yıllık bazı boşlukların kapanmasına yardımcı olabileceği öne sürülüyor. Filogenetik sonuçlar, ornithischianların erken dallanması ve bazı üst grupların ilişkileri konusunda yeni sorular doğuruyor.
#Dinozor #Paleontoloji #Bilim #Keşif #Fosil #Ornithopod #BilimHaberleri