İnternet alışverişinde tüketici algısını yönlendiren, ürünleri olduğundan daha popüler göstermek için devreye sokulan yapay etkileşim mekanizmaları neşter altında.
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, sanal pazarlarda ürün ve satıcı vitrinlerini şişiren sahte yorum, manipülatif beğeni, ısmarlama takipçi ve "5 yıldızlı" derecelendirme ağlarını yakın takibe aldı.
Yapılan incelemelerde tıklama, soru sorma, görüntüleme sayıları ile takipçi ve yıldız verilerinin hileli yöntemlerle değiştirildiği, böylece işletmelerin arama sonuçlarında ve platform vitrinlerinde haksız şekilde öne çıkarıldığı tespit edildi. Kurul, tüketici kararını doğrudan sakatlayan bu manipülasyonları mevzuata açıkça aykırı buldu.
SAHTE SEPETTEN SİLİNEN MÜŞTERİ ŞİKAYETLERİNE KADAR HER ŞEY MERCEK ALTINDA
Denetim masasına takılan yöntemler yalnızca sahte beğenilerle sınırlı kalmadı. Dijital platformlarda ürünlerin parayla favorilere ekletilmesi veya sepete attırılması gibi "yapay talep" illüzyonları da mercek altına alındı. Bir ürünü veya hizmeti hiç deneyimlememiş kişilere ücret karşılığında övgü dolu yorumlar yaptırılması da haksız ticari uygulama sayıldı.
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ne dikkat çeken yetkililer, bir mal veya hizmetin satışını artırmak gayesiyle doğruyu yansıtmayan değerlendirmeler yaptırılamayacağını, ürünü onaylıyormuş gibi görünen beyanlar için kişi ya da ajanslardan hizmet satın alınamayacağını vurguladı.
İncelemenin dikkat çeken bir diğer ayağını ise "makyajlanan" müşteri memnuniyeti oluşturdu. Bazı satıcıların paralı sistemler aracılığıyla gerçek kullanıcıların yaptığı olumsuz yorumları gizlediği, yayından kaldırttığı ya da alt sıralara ittiği saptandı. Gerçek kullanıcı deneyimlerinin perdelenmesi, tüketicinin doğru bilgiye erişimini engelleme kapsamında değerlendirildi.
Mevzuata aykırı hareket ettiği belirlenen ve sahte etkileşim ticareti yapan çok sayıda internet adresi için erişim engeli kararı alındı.
Engel listesinde arama motorlarında "5 yıldız ve olumlu yorum" garantisi veren sitelerden, e-ticaret platformlarına yönelik beğeni, favori, takipçi ve sepete ekleme botu satan kanallara kadar geniş bir sanal ağ yer alıyor.
