Hürmüz Boğazı’nda kritik eşik. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a Hürmüz Boğazı’nı “tehdit olmadan” açmaları için 48 saatlik ültimatom verdi. Trump, sürenin İngiltere saatiyle bu gece yarısında dolacağını söyledi ve İran’ın açmaması halinde “en büyük güç santrallerinden başlayarak” tesislerini vurup yok edecekleri tehdidinde bulundu; “İran’ın tamamen yok edilmesi” ifadelerini kullandı.
İran’ın yanıtı
Tahran ültimatomu şiddetle reddetti, enerji altyapısını hedef alırlarsa Körfez bölgesindeki tüm enerji tesislerini “geri dönülemez şekilde yok edeceklerini” ve Hürmüz’ü kapatacaklarını söyledi. İran yönetimi ayrıca bazı nükleer tesisleri ve sekiz Körfez enerji sahasını vuracaklarını açıkladı.
ABD, binlerce Amerikan denizci bölgeye gönderdi. Pentagon, Kharg Adası’nın ele geçirilmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiğini aktardı. İran ise olası bir işgale “benzeri görülmemiş” bir yanıt verecekleri uyarısında bulundu.
Olası Senaryolar ve Sonuçları
Süre Dolduğunda İran Hürmüz Boğazı’nı Açmazsa:
ABD’nin tehdit ettiği gibi enerji altyapısına yönelik saldırılar başlayabilir. Bu, İran’ın misilleme hamleleriyle bölgedeki çatışmayı tırmandırabilir. Savaşın genişlemesi, petrol arzında ciddi kesintilere ve küresel ekonomik krizlere yol açabilir.
Diplomatik Çözümler ve İtidal Sağlanırsa
Gerilimin tırmanması önlenirse, enerji piyasalarında kısa süreli dalgalanmalar yaşansa da, uzun vadede daha istikrarlı bir ortam sağlanabilir. Ancak bu senaryo için tarafların karşılıklı taviz vermesi ve uluslararası arabuluculuğun etkin olması şart.
Saldırılar ve kayıplar
İran roket/füzeleri, İsrail yakınlarındaki Dimona ve Arad civarına isabet etti. İki kasabada saldırılar sonucunda 160’tan fazla kişinin yaralandığı, bunlardan 70’inin çocuk olduğu bildirildi.
Küresel etkiler
Petrol fiyatları tavan yaptı. Ham petrol yüzde 1,8 artışla varil başına 100 doların üstüne çıktı; Brent petrol 113 doları gördü.
Uluslararası tepki ve uyarılar
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Tedros, krizin “tehlikeli bir aşamaya” girdiğini belirterek tarafları maksimum askeri itidal göstermeye çağırdı. İ
