Sevim Kahraman, yeni kitabı Ada’nın Kırık Terazisi – Aile Dayanışma Ağı’nın Adalet Mücadelesi ile son yılların en tartışmalı siyasal ve hukuksal süreçlerinden olan İBB operasyonunu, bu kez mahkeme salonları ya da siyasi kürsülerin aksine, cezaevi kapılarında bekleyen ailelerin gözünden anlatıyor. Kırmızı Kedi Yayınevi etiketiyle yayımlanan eser, adalet arayışının, dayanışmanın ve toplumsal hafızanın belgesi niteliğini taşıyor.
Türkiye'nin son yıllarda yaşadığı siyasal gerilimler, tutuklamalar ve uzun yargı süreçleri üzerine çok sayıda değerlendirme yapıldı. Ancak bu kez söz sırası, yaşananların en ağır yükünü omuzlayan ailelerde. Ada’nın Kırık Terazisi, Aile Dayanışma Ağı (ADA) çatısı altında bir araya gelen isimlerin tanıklıkları üzerinden ortak bir toplumsal mücadeleyi kayıt altına alıyor.
Kitabın merkezinde; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun eşi Dilek Kaya İmamoğlu, Esenyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. Ahmet Özer'in kızı ve avukatı Seraf Özer, Murat Ongun'un eşi Gözdem Ongun, Buğra Gökce'nin eşi Filiz Kahveci Gökce, Aykut Aydoğdu’nun eşi Tuba Torun Erdoğdu, Cem Akyüz'ün annesi Seher Akyüz, Elif Atayman'ın oğlu Efe Çakır ve Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe'nin eşi Gözde Bahçetepe bulunuyor. Her biri, farklı yaşam öykülerinden gelse de aynı sorunun etrafında birleşiyor: Hukuk mücadelesi aileleri nasıl dönüştürüyor?
Sevim Kahraman'ın kitabı, klasik röportaj kitaplarının sınırlarını aşan bir yapıya sahip. Sorular kadar, verilen yanıtların arka planı da önem kazanıyor. Cezaevi görüşleri, on dakikalık telefon konuşmaları, çocukların yaşadığı psikolojik yük, eşlerin omuzlarına binen sorumluluklar ve kamuoyu önünde sürdürülen mücadele, her anlatıda farklı yönleriyle ortaya çıkıyor.
Ada’nın Kırık Terazisi, ailelerin gözünden yazılmış bir toplumsal hafıza çalışması olarak öne çıkıyor.
Kitabın önsözü de bu atmosferi güçlü bir biçimde kuruyor. Kahraman, gazeteci-yazar ve eşi Merdan Yanardağ ile yaşadığı süreci kişisel bir tanıklık olarak anlatırken, basın özgürlüğü, hukukun üstünlüğü ve adalet kavramlarını geniş bir toplumsal çerçeve içinde ele alıyor. Önsöz boyunca, gazetecilerin, siyasetçilerin ve muhalif isimlerin tutukluluk süreçlerinin sadece bireyleri değil, ailelerini ve toplumun haber alma hakkını da etkilediği vurgulanıyor. Aynı zamanda umudun ve dayanışmanın bu mücadelenin temel gücü olduğu fikri öne çıkıyor. Kahraman, bu mücadeleyi desteklemek ve çoğaltmak adına kitabın telif gelirinin Aile Dayanışma Ağı için kullanılacağını belirtiyor.
Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri ise, siyasi tartışmaların ötesine geçerek insan hikâyelerine odaklanması. Dilek Kaya İmamoğlu, eşinin tutuklanmasının ardından çocuklarıyla birlikte yürüttüğü yaşam mücadelesini anlatırken, "yalnız olmadığını hissetmenin" önemine dikkat çekiyor. Görüş günlerinin psikolojisini, çocuklara yaşananları anlatmanın güçlüğünü ve ADA çatısı altında kurulan dayanışmanın kendilerine verdiği morali ayrıntılarıyla aktarıyor.
Sevim Kahraman'ın akademik ve edebiyat geçmişi, kitabın anlatım diline de yansıyor. Kurmaca metinler, siyasal tarih ve edebiyat kuramı üzerine çalışmalarıyla tanınan yazar, bu kez belgesel anlatımla sözlü tarih yöntemini bir araya getiriyor. Böylece eser güncel olayların kronolojisini sunmakla kalmıyor; aynı zamanda dönemin toplumsal hafızasını inceleyecek araştırmacılar için de önemli bir kaynak niteliği kazanıyor.
Kitabın başlığındaki "kırık terazi" metaforu da eserin temel meselesini özetliyor. Adalet terazisinin bozulduğu düşüncesinden hareket eden Kahraman, hukuki süreçlerin merkezindeki isimleri değil, onların çevresinde sessizce mücadele eden aileleri görünür kılıyor. Böylece okur, siyasi tartışmaların ötesinde; bekleyişin, özlemin, dayanışmanın ve umudun hikâyesiyle karşılaşıyor.
Ada’nın Kırık Terazisi, ailelerin gözünden yazılmış bir toplumsal hafıza çalışması olarak öne çıkıyor. Hukukun, demokrasinin ve dayanışmanın anlamı üzerine yeniden düşünmeye davet eden eser, farklı görüşlerden okurları ortak bir soruyla baş başa bırakıyor: Adalet arayışı, yalnızca mahkeme salonlarında mı verilir, yoksa cezaevi kapılarında bekleyen ailelerin sessiz direnişinde de mi şekillenir?
“Hepimizin bir parçası orada... Silivri zindanında. Kiminin eşi, kiminin kızı ya da oğlu, kiminin annesi ya da babası. Kiminin dostu arkadaşı, kiminin yaşam kahramanı. Bir yerden bildik bir tanıdık hep. Bir parçamız, yüreğimiz orada: Silivri zindanında... Benim de eşim Merdan Yanardağ içeride, haksız ve hukuksuz biçimde birçok kişinin içeride olması gibi... Son iktidar dönemin de üçüncü kez hem de...
Yalnızca özgürlüğü kısıtlanmıyor; yıllarca ilmek ilmek işlenmiş emeği yok sayılıp “Gerçeğin adresi” Tele1 kanalına el konuluyor. Hak, hukuk ve adalet sözlüklerde kalan eski sözcükler sanki. Cezalandırılan yalnızca ne Merdan ne de Tele1 çalışanları... Halkın haber alma özgürlüğü engellenerek onlar da cezalandırılıyor. Koskoca bir cezaevine dönüşüyor ülke. Nefes almak, yaşamak sanılıyor, o nefesi de zor alıyoruz.
Ülkece neredeyiz diye bir kez daha düşünmek zorundayız.
Karanlığa mı gömüleceğiz yoksa aydınlığa çıkıp adil, eşit ve öz gür bir biçimde mi yaşayacağız? Ülke olarak hak ve hukukun sağlanmadığı bir yerdeyiz. Bir kurtarıcı beklemek boş bir hayalden başka bir şey değil. Halkın kurtarıcısı yine halk olacak. Seçim sandığı er geç masaya konulacak, adalet ve hukuka kavuşacağız. Toplumu ileriye götürecek olan yine kaderine boyun eğmeyen halktır. Umudum, umudumuz budur.”
Sevim Kahraman
Sevim Kahraman kimdir?
Hacettepe Üniversitesi, Fen Fakültesi, İstatistik Bölümü’nden mezun oldu. Özel sektörde 15 yıl çalışan Kahraman, İnsancıl dergisinin atölye çalışması olarak düzenlediği edebiyat, edebiyat kuramı, siyaset ve felsefe derslerine katıldı. İnsancıl kolektifiyle ilişkilerini aktif şekilde sürdüren Sevim Kahraman, “Özgür Üniversite” derslerine de devam etti. Kahraman, 2012-2014 yılları arasında günlük Yurt gazetesinde köşe yazarı olarak kadın hakları ve edebiyat konularında yazdı. Cumhuriyet, Radikal, Aydınlık ve Akşam gazetelerinin kitap eklerinde tanıtım ve eleştiri yazıları kaleme aldı. İnsancıl Yayınları’ndan çıkan “Romanda Estetik Kalkışma” kitap serisinin yazarları içinde yer aldı. S. Cengiz Gündoğdu’nun editörlüğünde üç cilt olarak hazırlanan kitaplardan Osmanlı’da Toplumsal Değişimin Romanlara Yansıması, Kurtuluş Savaşı-Erken Cumhuriyet Dönemi Toplumsal Değişimin Romanlara Yansıması, Çok Partili Siyasal Yaşamda (1946-1970) Toplumsal Değişimin Romanlara Yansıması ve 12 Mart-12 Eylül Sonrası (1979-1990) Toplumsal Değişimin Romanlara Yansıması kitaplarının her birine, birden çok inceleme ve araştırma makaleleriyle yer aldı. İlk biyografik romanı Karanlık ve Mavi’de “Halikarnas Balıkçısı” Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın ve Şakir Paşa Ailesi’nin sürükleyici yaşam öyküsünü yazdı. Aynı romanını, gençler için, Cevat Şakir / Mavi Yolculukların Halikarnas Balıkçısı adıyla yeniden kurgulayarak yayınladı. İkinci biyografik romanında, Türk edebiyatının büyük yazarlarından ve mücadele insanı Sevgi Soysal’ın sıra dışı yaşamını kaleme aldı. Üçüncü biyografik romanı ise Sovyet Devrimi’nin ünlü liderlerinden eylem adamı ve teorisyen Lev Troçki’nin yaşamını yazdığı Yalnızca Burjuvazi İçin Parlayacaksa Güneşi De Söndürürüz adlı eseri oldu. Edebiyat kuramları ve estetik üzerinde çalışan Sevim Kahraman’ın, post-modern edebiyat ile yakın dönem ve günümüz yazarlarına yönelik eleştirel incelemelerini içeren Eleştirinin Estetiği adlı kitabı, “Edebiyatta Aydınlanma ve Post-modern Gericilik” alt başlığıyla çıktı. Sevim Kahraman’ın, Türkiye siyasi tarihinin, büyük ölçüde günümüzü de belirleyen ve belki de en önemli kırılma noktası diyebileceğimiz 9 Mart 1971 ile 12 Mart 1971 askeri darbesi arasındaki o kritik üç gününü anlattığı belgesel romanı Avcıların Üç Günü oldu. Kahraman, Kadıköy Belediyesi bünyesinde (Gönüllü Evleri) gerçekçi bir yaklaşımla “Yaratıcı Yazarlık” dersleri veriyor. Bu derslerde, yalnızca yazarlıkta değil okurlukta da liberal ve post-modern savrulmaya karşı bir farkındalık yaratmaya, böylece yüksek nitelikli ve gerçek edebiyatın değerinin altını çizmeye çalışıyor.
Arka kapak
O gün geldiğinde geride kalanların da hikâyesi tarih sayfalarında yerini alacak…
Ada’nın Kırık Terazisi – Aile Dayanışma Ağı’nın Adalet Mücadelesi tam da geride kalanın yaşadıklarından doğuyor.
Bir eşin, annenin, kızın, oğlun ve kardeşin omuzlarına yüklenen adalet arayışını; korkuya karşı dayanışmanın, yalnızlığa karşı birlikte durmanın hikâyesini anlatıyor. Sevim Kahraman; Dilek Kaya İmamoğlu, Seraf Özer, Tuba Torun Erdoğdu, Filiz Kahveci Gökce, Gözdem Ongun, Seher Akyüz, Efe Çakır ve Gözde Bahçetepe ile yaptığı kapsamlı söyleşiler aracılığıyla yalnızca yaşananları belgelemiyor; hukukun askıya alındığı zamanlarda umudun, direncin ve dayanışmanın nasıl ayakta kaldığını da gösteriyor.
Adaletin terazisinin şaştığı bu çağda, birbirlerine tutunarak esaslı bir direnç hattı kurmak isteyen okurlar için…
