ABD'nin İran'a yönelik yeni hava saldırılarıyla başlayan çatışma, İran'ın bölgedeki Amerikan üslerine misilleme saldırıları düzenlemesiyle yeniden genişledi. Washington ve Tahran'ın karşılıklı saldırıları, savaşın sona erdiği yönündeki umutları bir kez daha boşa çıkarırken, dünyanın gözü şimdi Hürmüz Boğazı'na çevrildi.
ABD YENİDEN İRAN'I VURDU
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'daki Devrim Muhafızları'na ait hedeflere yönelik yeni saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Saldırılarda İran'ın hava savunma ve iletişim altyapısına ait hedeflerin de vurulduğu bildirildi.
Washington yönetimi operasyonu, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik tehditleri ve bölgedeki ABD unsurlarına yönelik saldırı girişimleriyle gerekçelendirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran'a yönelik saldırıların "haklı" olduğunu savundu ve Tahran'ı misilleme yapmaması konusunda uyardı.
İRAN'DAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME
ABD'nin saldırılarının ardından İran da beklemedi. Tahran yönetimi, Ürdün, Irak ve Bahreyn'deki Amerikan askeri unsurlarına yönelik füze ve İHA saldırıları düzenlediğini açıkladı. Ürdün, topraklarına yönelen füzelerin çoğunun önlendiğini duyurdu. Bahreyn'de ise İran'a ait İHA'ların imha edildiği bildirildi.
ABD makamları saldırılarda Amerikan personelinden ölen olmadığını açıkladı. Böylece taraflar arasında temmuz sonundan bu yana yaşanan görece sakin dönem sona ererken, çatışma yeniden doğrudan askeri karşılaşmaya dönüştü.
HÜRMÜZ BOĞAZI YİNE SAVAŞIN MERKEZİNDE
Çatışmanın en kritik noktası ise Hürmüz Boğazı. İran Devrim Muhafızları, ABD saldırılarının ardından boğazdaki gemi trafiğine yönelik kısıtlamaların artırılacağı uyarısında bulundu. Dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri geçiyor.
Bölgede son günlerde petrol tankerlerine yönelik saldırıların da yaşanması, yeni çatışmaların enerji piyasalarına sıçrayabileceği endişesini artırdı.
PETROL FIRLADI, PİYASALAR SARSILDI
ABD-İran çatışmasının yeniden başlaması yalnızca Orta Doğu'yu değil, dünya ekonomisini de doğrudan etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı 95 doların üzerine çıktı. ABD ham petrolü de 91 dolar seviyesini gördü.
Asya borsalarında ise sert kayıplar yaşandı. Güney Kore'de KOSPI yüzde 3'ün üzerinde gerilerken Japonya'da Nikkei de düştü.
Piyasaların korktuğu senaryo açık: Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli bir kesinti yaşanması halinde petrol arzında büyük bir daralma meydana gelebilir. Bu da akaryakıt fiyatlarından taşımacılığa, üretim maliyetlerinden enflasyona kadar dünya genelinde yeni bir ekonomik dalga yaratabilir.
İRAN: “ABD SÖZÜNÜ TUTARSA BİZ DE TUTARIZ”
Çatışmanın yeniden başlamasına rağmen diplomasi kapısı tamamen kapanmış değil. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD'nin haziran ayında varılan geçici anlaşmadaki taahhütlerine dönmesi halinde Tahran'ın da karşılık vereceğini söyledi.
Ancak sahadaki tablo diplomasinin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Bir tarafta yeniden başlayan hava saldırıları ve misillemeler, diğer tarafta müzakere mesajları var.
BİR DÜĞMEYE BASILMASI YETERLİ
ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden başlaması, bölgede daha büyük bir savaş ihtimalini de gündeme getirdi. Çünkü artık yalnızca İran ve ABD hedefleri söz konusu değil. Ürdün ve Bahreyn'deki Amerikan üsleri saldırıların hedefi olurken, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemiler de savaşın baskısını hissediyor.
Çatışmanın yeni ülkelere yayılması halinde Orta Doğu'daki savaşın sınırları çok daha geniş bir coğrafyaya taşınabilir.
Ateşkes bitti mi, savaş yeniden mi başladı?
Şimdilik sahadaki görüntü, ikinci ihtimalin giderek güçlendiğini gösteriyor.
