Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Bankamız Kanunu'nun 42. Maddesi Uyarınca Hükümete Gönderilen Açık Mektup" başlıklı açıklamasında enflasyon hedefindeki sapmanın nedenlerini açıkladı.
Mehmet Şimşek'e hitaben yollanan mektupta nedenler tek tek sıralandı.
Merkez Bankası’nın analizine göre, 2024 Haziran ayında başlayan fiyat artış hızını düşürme süreci (dezenflasyon) 2025’te de sürdü ancak hedeflere yaklaşılamadı. Mektupta öne çıkan "başarısızlık" gerekçeleri şunlar:
GIDA VE DOĞAL AFETLER: Kuraklık ve don olayları nedeniyle bitkisel üretim düştü. Özellikle yılın üçüncü çeyreğindeki bu düşüş, mutfak masraflarını ve gıda enflasyonunu yukarı itti.
HİZMET SEKTÖRÜNDE KATILIK: Kira ve eğitim gibi kalemlerde geçmiş enflasyona göre fiyat belirleme alışkanlığı kırılamadı. Geçmişteki tavan fiyat uygulamalarının ardından gelen "telafi zamları" yıllık oranları şişirdi.
KAMU ZAMLARI: Tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu gibi yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki ayarlamalar enflasyonu diri tuttu.
BEKLENTİLER DÜZELMEDİ: Tüketicilerin ve piyasanın enflasyonun düşeceğine dair inancının (beklentilerin) hedeflerin üzerinde kalması süreci yavaşlattı.
FAİZDE "GİT-GEL" TRAFİĞİ
TCMB, 2025 yılı boyunca faiz koridorunda sert manevralar yaptı. Mektupta yer alan teknik verilere göre faiz trafiği şöyle şekillendi:
OCAK - MART: Politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı 500 baz puan indirilerek %42,5 seviyesine çekildi.
NİSAN: Piyasadaki riskler üzerine faiz artışına gidildi. Politika faizi %46’ya, gecelik borç verme faizi ise %49’a yükseltildi.
YIL SONU VE 2026: Haziran sonrası başlayan 800 baz puanlık indirim serisiyle faiz Aralık 2025'te %38’e, Ocak 2026’da ise %37 seviyesine kadar düşürüldü.
BÜTÇE AÇIĞI VE KUR KORUMALI MEVDUAT
Mektupta, 2025 yılında bütçe açığının millî gelire oranının %2,9 olarak gerçekleştiği bilgisi verildi. Ayrıca, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarının sonlandırılması ve Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik makroihtiyati politikaların (ekonomik istikrarı koruyucu tedbirlerin) devam ettiği vurgulandı.
42 MADDE NE DİYOR?
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi gereğince, enflasyon hedefine ulaşılamaması durumunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hedeften sapma nedenlerini ve çözüm önerilerini 'hükümet’e yazılı bildirmek ve halka açıklamak zorunda. 2025 yılı verilerinin belirlenen "belirsizlik aralığının" üzerinde kalmasıyla birlikte beklenen o itiraf mektubu yayımlandı.