Rusya'nın Ankara Büyükelçiliği, sosyal medya hesabından Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne ilişkin açıklama yaptı. Sözleşmenin imzalandığını duyuran 1936 tarihli Ulus gazetesinin "Atatürk Türkiyesinin yeni zaferi" manşetinin yer aldığı görseli eklenen açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Büyükelçiliğimize Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ilgili gelen sorulara cevaben, aşağıdaki hususları bildirmek isteriz. Rusya, Montrö Sözleşmesi'ne büyük önem vererek uluslararası ilişkilerde yer alan tüm taraflarca uygulanmasını kararlılıkla desteklemektedir. Sözleşmenin, özellikle Akdeniz ve Orta Doğu'daki son olaylardan dolayı meydana gelen dramatik dönemde, tüm ülke ve devletlerin çıkarlarına hizmet ettiğine inanıyoruz. Bu bağlamda, Türkiye'nin dengeli ve sorumlu tutumunu takdirle karşılıyoruz."
Emekli Tümgeneral Güray Alpar, ANKA ajansına, Rusya’nın bu vurgusunun Türkiye’nin son dönemde NATO içinde artan rolüyle birlikte okunabileceğini belirterek, Ankara’nın İstanbul’da Karadeniz güvenliğine odaklanacak bir deniz komutanlığına ev sahipliği yapmaya hazırlanmasının bölgedeki askeri dengeleri yeniden şekillendirebilecek bir adım olduğuna dikkati çekti.
Bu çerçevede Moskova’nın Montrö’ye yaptığı atfın, doğrudan NATO planlarını hedef almasa da Karadeniz’deki askeri hareketliliğin sözleşme çerçevesinde sınırlandırılması gerektiğine yönelik dolaylı bir mesaj içerdiğini ifade eden Alpar ’’İstanbul’da kurulması öngörülen NATO karargahı, Montrö’ye uygun şekilde tasarlanacaktır. Boğazların egemenliği tamamen Türkiye’ye aittir ve bu hem bölge ülkeleri hem de Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin güvenlği açısından hayati önem taşır. Türkiye bu egemenlik hakkını devretme yönünde zaten hiçbir sinyal vermiyor’’ ifadelerini kullandı.
MSB AÇIKLAMIŞTI
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 2023 yılında "NATO Güneydoğu Bölgesel Planı" kapsamında bir "Kolordu Karargahı" kurulmasına yönelik çalışmalar başlatıldığını, söz konusu niyetin de 2024 yılında NATO'ya beyan edildiğini açıklamıştı.
Millî Savunma Bakanlığı (MSB) da önceki gün, İstanbul Beykoz’da, ‘Deniz Unsur Komutanlığı’ konuşlanacağını yabancı bir heyetin ziyareti üzerinden yapmıştı.
Açıklamada, “Çok Uluslu Kuvvet-Ukrayna Operasyonel Karargâhı Komutanı Tümgeneral Jean-Pierre Fague (Fransa) ve Komutan Yardımcısı Tümgeneral Richard Stewart Charles Bell (Birleşik Krallık) ile beraberindeki heyet tarafından, Anadolukavağı/Beykoz’da konuşlanması planlı Deniz Unsur Komutanlığına ziyaret gerçekleştirildi. Ziyarete, İstanbul Boğaz Komutanı Tuğamiral Özgür Erken ve Mayın Filosu Komutanı Tuğamiral Birol Orak ile Deniz Unsur Komutanlığı personeli de katıldı” denildi. Çok Uluslu Kuvvet-Ukrayna Operasyonel Karargâhı, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Ukrayna için güvenlik garantisi sağlamayı amaçlıyor" denilmişti.
‘KOMUTANLIK, MCM BLACK SEA GÖREV GRUBU İLE BAĞLANTILI’
Bakanlığın paylaşımında bahsedilen, konuşlanması planlanan Deniz Unsur Komutanlığı'nın, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan’ın 2024 yılında oluşturduğu “Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz (MCM BLACK SEA) Görev Grubu” ile ilişkili olduğu öne sürülmüştü. NATO tarafından desteklenen ancak NATO’nun resmi bir parçası olmayan bu görev grubunun amacının, "Rusya-Ukrayna savaşı ile Karadeniz'e bırakılan mayınları etkisiz hale getirerek deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak" olduğu belirtilmişti.
ÇÖMEZ'DEN SORU ÖNERGESİ: NATO TÜRKİYE'DE YENİ ASKERİ YAPILANMA MI KURUYOR
İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, 1 Nisan 2026 tarihinde TBMM gündemine getirdiği önergeyle, NATO'nun Türkiye'deki yeni askeri yapılanmalarını sordu. Çömez, NATO Güneydoğu Bölgesel Planı kapsamında bir kolordu karargâhı ve İstanbul Boğazı'nda NATO Deniz Unsur Komutanlığı'nın kurulmasına ilişkin Meclis'e bilgi verilmemesini eleştirdi.
Çömez, "Bu yapılar ne amaçla ve neden şimdi kuruluyor? Neden biz tüm bunları medyadan öğreniyoruz? Meclis'e bilgi vermeniz gerekmiyor mu?" sorularını yönelttiği AKP temsilcilerinden herhangi bir yanıt alamadığını açıkladı. Çömez, "Belli ki onların da haberi yok. Yoksa yine 1 Mart'ta olduğu gibi kapalı kapılar ardında 'at pazarlığı' mı var?" ifadelerini kullandı.
CHP: SORU İŞARETLERİNİ GİDERİN
CHP’nin Milli Savunma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, konuya ilişkin kamuoyundaki soru işaretlerinin giderilmesini istedi. Bağcıoğlu, MSB’ye, Türkiye-Romanya-Bulgaristan görev grubunun bu yapı ile yeni bir kurumsal kimlik kazanıp kazanmayacağını, yapının Karadeniz’de yürütülen mayın karşı tedbirleri faaliyetleriyle sınırlı olup olmayacağını, faaliyetlere Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin deniz unsurlarının katılıp katılmayacağını, bu tür bir katılım olur ise Montrö Boğazlar Sözleşmesi hükümleriyle teknik olarak uyumlu olsa dahi sözleşmenin yerleşik uygulaması ve ruhu açısından bunun nasıl değerlendirileceğini sordu.
