Ateşkes'e rağmen Hürmüz Boğazı ve Asya açıklarındaki gerilim tırmanıyor. İran, Hürmüz’de iki ticari gemiye el koyarken, ABD Donanması ise Hindistan, Malezya ve Sri Lanka açıklarında İran tankerlerini durdurarak rotalarını değiştirmeye zorladı. İran parlamento başkanvekili Hamid-Reza Haci Babaei bugün, ülkenin merkez bankasının Hürmüz Boğazı geçiş ücretlendirme sisteminden ilk gelirini aldığını duyurdu
İran Devrim Muhafızları, çarşamba günü Hürmüz Boğazı’nda Liberya bayraklı Epaminondas ile Panama bayraklı MSC Francesca adlı iki konteyner gemisini alıkoyup İran kıyılarına çekti. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, gemilerin “gerekli izinler olmadan faaliyet gösterdiğini ve seyrüsefer sistemlerini manipüle ettiğini” öne sürdü. Aynı bölgede Liberya bayraklı bir başka gemiye ateş açıldığı, ancak geminin hasar almadan yoluna devam ettiği bildirildi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın bu eylemini “deniz haydutluğu” olarak nitelendirdi; gemilerin ABD veya İsrail bandıralı olmaması nedeniyle bunun “teknik olarak” ateşkes ihlali sayılmadığını savundu.
ABD’den misilleme: Asya açıklarında tankerlere müdahale
Denizcilik ve güvenlik kaynaklarına göre ABD ordusu, İran’ın Hürmüz’deki hamlelerine yanıt olarak İran’a ait en az üç tankeri Hindistan, Malezya ve Sri Lanka açıklarında durdurdu. Engellenen gemiler arasında Malezya açıklarında görülen yarı yüklü “Deep Sea” süper tankeri ve 1 milyon varil kapasiteli “Sevin” tankeri yer alıyor. Ayrıca 2 milyon varil ham petrol yüklü “Dorena” isimli süper tanker, Hindistan güneyinde bir ABD muhribi eşliğinde rotasından saptırıldı; bu, CENTCOM tarafından doğrulandı.
Kaynaklar, ABD operasyonlarının Hürmüz Boğazı’ndaki mayın riskinden kaçınmak için özellikle açık denizlerde gerçekleştirildiğini belirtiyor.
İran’dan sert tepki
İran Meclis Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin deniz ablukasını “savaş ilanı” olarak niteleyip “Abluka kalkmadan ateşkes olmaz” dedi. Kalibaf, “Askeri saldırganlıkla hedeflerinize ulaşamadınız, zorbalıkla da ulaşamayacaksınız. Abluka kalkmadığı sürece Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açmak imkansızdır” ifadelerini kullandı.
PETROL FİYATI FIRLADI
Bu gerilim, dünya petrol ve gaz arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kırılgan bir noktaya dönüştürüyor. Brent petrolün varil fiyatı, iki haftalık aradan sonra yeniden 100 dolar sınırını aştı. CENTCOM, ablukanın başlangıcından bu yana 30’dan fazla gemiyi İran limanlarına girip çıkmaktan men ettiklerini açıkladı.