Eski NBA oyuncusu Enes Kanter Freedom'ın 2027 WNBA Draftı'na aday olduğunu açıklaması ABD'de kadın sporları, trans sporcular ve cinsiyet kimliği tartışmasını yeniden alevlendirdi. Kanter'in hamlesi, daha çok ligin kurallarındaki tartışmalı alanı hedef alan siyasi bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor.
FETÖ!ye bağlılığıyla bilinen basketbolcu Enes Kanter, NBA'deki kariyerinin ardından özellikle siyasi açıklamalarıyla gündeme geldi. Türkiye'de hakkında çeşitli adli süreçler yürütülen Kanter, Türkiye ve Fethullah Gülen hareketi üzerinden siyasi açıklamalar yapmayı sürdürdü.
"KADININ BEYANI ESAS"
Enes Kanter bu kez de, ABD Kadınlar Basketbol Ligi WNBA'de 2027 draftına aday olduğunu açıklamasıyla gündeme geldi. Kanter'in duyurusunun ardında çok daha büyük bir tartışma bulunuyor.
Kanter, WNBA'nın mevcut uygunluk kurallarını incelediğini, kadının beyanının geçerli olması nedeniyle kendisini, 'kadın olarak beyan ederek' lige aday olduğunu duyurdu. Sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, eğer WNBA'de oynamak için gereken temel kriter kişinin kendi kimliğini beyan etmesiyse kendisinin de gerekli şartları karşıladığını savundu.
Ancak WNBA'nin kuralları Kanter'in yorumladığı kadar basit değil.
WNBA kuralları ne diyor?
WNBA'nın yürürlükteki toplu iş sözleşmesinde oyuncu uygunluğu konusunda açık bir ifade bulunuyor: “Yalnızca kadın olan oyuncular WNBA'de oynamaya uygundur.”
Draft için de yaş ve üniversite uygunluğu gibi başka kriterler bulunuyor. Ligin resmi sitesindeki bilgilere göre ABD'den drafta girecek oyuncuların draft yılının sonuna kadar en az 22 yaşında olması ve üniversite uygunluklarının sona ermiş olması veya bu haktan feragat etmeleri gerekiyor.
Dolayısıyla Kanter'in yaptığı gibi, “kadın olduğumu söyledim ve artık WNBA oyuncusuyum” şeklinde otomatik bir başvuru hakkı yaratmıyor.
Tartışmanın asıl kaynağı ise şu:
WNBA'nin “kadın” tanımı ve trans sporcuların uygunluğuna ilişkin kamuya açık, ayrıntılı bir düzenlemenin bulunmaması. Tam da bu boşluk, Kanter ve benzer bir hamle yapan eski NBA oyuncusu Royce White tarafından hedef alınıyor.
Kanter neden şimdi ortaya çıktı?
Kanter'in hamlesi, WNBA'de trans sporcuların lige katılımı konusunda büyüyen tartışmanın ortasında geldi.
WNBA son günlerde konuyla ilgili tartışmaların giderek büyümesi üzerine bir açıklama yapmak zorunda kaldı. Ligin oluşturduğu çalışma grubunda trans sporcular meselesi ele alındı ancak hemen uygulanacak yeni bir uygunluk kararı çıkmadı.
WNBA ise tartışmanın bir bölümünü “kötü niyetli” girişimler olarak nitelendirdi ve sporcuları hedef alan nefret söylemine karşı çıktı. Lige göre şu anda WNBA'de trans sporcuların uygunluğuna ilişkin acil bir sorun bulunmuyor.
“Ben de başvurabiliyorsam?”
İşte bu açıklamanın ardından Kanter'in hamlesi geldi. Çünkü Kanter, WNBA'nin kendi söylemiyle ortaya koyduğu kapsayıcılık yaklaşımının sınırlarını test etmeye çalışıyor.
Kanter'in temel argümanı, WNBA bir kişinin kendisini hangi cinsiyetle tanımladığını esas alıyorsa, bu kuralın kendisine de uygulanması gerektiğini savunuyor.
Kanter 34 yaşında ve profesyonel basketbol kariyerini yıllar önce tamamladı. NBA'de Utah Jazz, Oklahoma City Thunder, New York Knicks, Portland Trail Blazers ve Boston Celtics gibi takımlarda forma giydi.
Tartışmayı kim büyüttü?
Konu yalnızca Kanter'in açıklamasıyla başlamadı. Indiana Fever oyuncusu Sophie Cunningham'ın trans sporcular konusunda yaptığı açıklamalar da ABD'de büyük tartışma yaratmıştı. Cunningham, kadın sporlarının ve kadın sporcuların korunması gerektiğini savunan açıklamaları nedeniyle muhafazakâr çevrelerin önemli figürlerinden biri haline geldi.
Bu tartışmaya Caitlyn Jenner gibi trans kimliğiyle kamuoyunun tanıdığı isimler de dahil oldu.
Jenner, Kanter ve White'ın WNBA hamlesinin ligin trans sporcular konusundaki yaklaşımındaki çelişkileri görünür hale getirdiğini savundu.
Böylece mesele bir basketbol transferi ya da draft başvurusunun çok ötesine geçti.
WNBA, ABD'deki kültür savaşının yeni cephelerinden biri haline geldi.
Royce White da aynı yolu izledi
Kanter'in yalnız olmadığını da özellikle belirtmek gerekiyor. Eski NBA oyuncusu Royce White da WNBA draftına aday olduğunu açıkladı. Böylece iki eski NBA oyuncusu, kadınlar basketbolunun cinsiyet uygunluğu konusundaki tartışmanın tam ortasına yerleşti.
İki ismin açıklamaları, ABD'deki muhafazakâr çevrelerde büyük destek bulurken, WNBA çevresinden ve trans hakları savunucularından tepki gördü.
Bazı eleştirmenler ise Kanter ve White'ın gerçekten WNBA'de oynama niyetinden ziyade mevcut tartışmayı provoke ederek ligin kurallarını siyasi bir hedef haline getirmeye çalıştığını savunuyor.
WNBA neden hedefte?
WNBA son iki yılda yalnızca sportif açıdan değil, ekonomik açıdan da büyük bir dönüşüm yaşıyor. 2026'da yürürlüğe giren yeni toplu iş sözleşmesi, kadın basketbolunda tarihi bir ekonomik sıçrama yarattı.
Yeni anlaşmayla 2026 sezonu için takım maaş tavanı 7 milyon dolara yükseldi. Maksimum oyuncu maaşı 1,4 milyon dolar olarak belirlendi; lig, ortalama maaşın 583 bin dolara ulaşmasını bekliyor. 2032'ye gelindiğinde ortalama maaşın 1 milyon doların üzerine çıkması öngörülüyor.
WNBA ayrıca 2027'den itibaren normal sezonu 50 maça çıkaracak. Yani kadın basketbolu ABD'de hiç olmadığı kadar büyürken, ligin üzerinde de cinsiyet, kadın sporlarının korunması, trans sporcular ve eşitlik tartışmalarının baskısı artıyor.
