Yoksulluk içinde başlayan hayatını dünya çapında bir müzik kariyerine dönüştüren Dolly Parton, 80 yaşında hayatını kaybetti. “Jolene”, “9 to 5” ve “I Will Always Love You” gibi şarkılarıyla milyonlara ulaşan Parton, çocuklara ücretsiz kitap ulaştıran projelerinden Covid-19 aşısı araştırmasına verdiği desteğe kadar müziğin çok ötesine geçen bir iyilik mirası bıraktı.
80 yaşındaki Parton'ın ölümü ailesi ve temsilcileri tarafından duyuruldu. Sanatçının, kısa süren bir kanser mücadelesinin ardından Nashville'deki Vanderbilt-Ingram Cancer Center'da yaşamını yitirdiği açıklandı.
Ancak Dolly Parton'ı yalnızca ölümünün ardından sıralanacak müzik listeleriyle anlatmak mümkün değil.
Onun hikâyesi, ABD'nin Tennessee'nin kırsalında yoksul bir ailenin çocuğu olarak başlayıp dünya çapında milyonlarca insanın hayatına dokunan bir sanatçıya dönüşmenin hikâyesiydi.
Yoksulluktan dünya yıldızlığına
12 çocuklu bir ailenin dördüncü çocuğu olarak dünyaya gelen Parton, müzikle çok küçük yaşlarda tanıştı.
Kariyerinin altı on yılı aşan bölümünde 100 milyondan fazla plak sattı, 3 bine yakın şarkı yazdı ve Grammy ödülleri de dahil olmak üzere müzik dünyasının en önemli ödüllerini kazandı. 2024'te Billboard tarafından tüm zamanların en büyük country sanatçısı seçildi.
Onu dünya çapında bir ikona dönüştüren şarkıların arasında “Jolene” ve “9 to 5” vardı.
Ancak Parton'ın yazdığı bir başka şarkı, kendi kariyerinin de ötesine geçti.
“I Will Always Love You”nun hikâyesi
Parton'ın 1970'lerde yazdığı “I Will Always Love You”, yıllar sonra Whitney Houston tarafından “The Bodyguard” filmi için yeniden yorumlandı.
Houston'ın yorumu şarkıyı küresel bir fenomene dönüştürürken, Parton'ın besteciliğini de dünya çapında yeni bir kuşağa taşıdı. Şarkı bugün Parton'ın müzikal mirasının en güçlü parçalarından biri olarak kabul ediliyor.
Fakat Parton'ın geride bıraktığı en dikkat çekici miras, müzik listelerinde değildi.
Milyonlarca çocuğa ücretsiz kitap
Parton, çocukluk yıllarındaki yoksulluğun ve babasının okuma yazma bilmemesinin etkisiyle Imagination Library adlı projeyi 1995'te başlattı.
Program, beş yaşına kadar olan çocuklara ücretsiz kitap ulaştırmayı amaçlıyordu. Tennessee'de başlayan proje zamanla ABD'nin yanı sıra İngiltere, Kanada, Avustralya ve İrlanda'ya yayıldı.
Imagination Library'nin internet sitesine göre program bugüne kadar 200 milyondan fazla kitabın çocuklara ulaştırılmasını sağladı. Her ay da bir milyondan fazla ücretsiz kitap dağıtılıyor.
Parton böylece kendi çocukluğu boyunca sahip olamadığı bazı imkânları başka çocuklara ulaştırmaya çalıştı.
Bir milyon dolarlık bağış ve Covid aşısı
Dolly Parton'ın yardım ettiği alanlardan biri de sağlık araştırmalarıydı. Covid-19 pandemisinin ilk aylarında, Nisan 2020'de Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi'ndeki araştırmalara 1 milyon dolar bağışladı. Bu para, salgın dönemindeki araştırmaların erken aşamalarında kullanıldı ve Parton'ın bağışının bir bölümü Moderna'nın mRNA aşısıyla bağlantılı araştırmayı destekleyen çalışmalara gitti.
Araştırmacılar daha sonra bu desteğin erken dönem çalışmalar açısından önemli olduğunu belirtti.
Böylece dünya onu bir kez daha sahnede söylediği şarkılarla değil, başka insanların hayatını değiştirecek bir çalışmaya verdiği destekle konuştu.
Sadece bir şarkıcı değildi
Parton müziğin yanı sıra sinemada da yer aldı; “9 to 5”, “Steel Magnolias” gibi yapımlarla oyuncu olarak da geniş kitlelere ulaştı. Aynı zamanda girişimci olarak Tennessee'deki Dollywood eğlence parkının arkasındaki isimlerden biriydi.
Ancak onun asıl farkı, bütün bu şöhretin yanında yardım çalışmalarını sürdürmesiydi.
Çocukların kitaplara ulaşması, eğitim, sağlık araştırmaları ve çeşitli yardım kampanyaları için yaptığı çalışmalar, Parton'ın popüler kültürdeki yerini bir müzik yıldızının çok ötesine taşıdı.
