Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’a Tayvan meselesinin yanlış yönetilmesi halinde ABD ve Çin’in “çatışmaya sürüklenebileceği” uyarısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump, bugün Çin Devlet Başkanı Xi Jinping tarafından Pekin’deki Halkın Büyük Salonu’nda tarafından askeri tören, bayrak sallayan çocuklar ve resmi karşılama seremonisiyle karşılandı. İki lider, kırmızı halıda tokalaşırken; Xi, törenin açılış konuşmasında, "2026 yılının Çin-ABD ilişkileri açısından tarihi bir yıl olmasını umduğunu" söyledi. Xi, "iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini" vurgulayarak, "tüm dünyanın görüşmeleri izlediğini" ifade etti.
Trump ise Xi’yi "büyük bir lider" olarak nitelendirdi ve "ABD-Çin ilişkilerinin, her zamankinden daha iyi olacağını" söyledi. Trump ayrıca, Xi ile görüşmenin "bir onur" olduğunu belirterek, "tarihin en büyük zirvesini beklediğini" ifade etti. İki lider daha sonra, ikili görüşmelerini yapmak üzere Halkın Büyük Salonu’ndan ayrıldı. Çin ve ABD medyasında yer alan haberlere göre ikili görüşme, beklenenden uzun olarak yaklaşık iki saat sürdü ve planlanan sürenin ötesine geçti.
TAYVAN KONUSU VE ÇATIŞMA UYARISI
Görüşmenin ana gündem maddelerinden birinin "Tayvan" olduğu belirtildi. Çin Devlet Başkanı Xi, ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde Tayvan konusunu "Çin-ABD ilişkilerindeki en önemli mesele" olarak tanımladı. Çin devlet medyası, "Xi’nin Tayvan konusunda yanlış adımların iki ülkeyi çatışma ve hatta doğrudan karşı karşıya gelme riskine sürükleyebileceği uyarısında bulunduğunu" aktardı.
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua’ya göre Xi, "Tayvan meselesinin uygun şekilde ele alınması halinde Çin ile ABD’nin istikrarlı ilişkiler sürdürebileceğini" söyledi. Xi, "aksi durumda ise iki ülke arasındaki ilişkilerin ciddi biçimde zarar görebileceğini" ifade etti. Xi ayrıca, "Tayvan’ın bağımsızlığı ile Tayvan Boğazı’ndaki barışın ateş ile su kadar bağdaşmaz olduğunu" belirterek, "boğazdaki istikrarın Çin ile ABD arasındaki en büyük ortak zemin olduğunu" kaydetti.
Batı medyasının aktardığına göre ise Tayvan hükümeti Sözcüsü Michelle Lee, Pekin’deki zirveyi yakından takip ettiklerini belirterek ABD’nin Tayvan’a verdiği desteği yinelemesinden dolayı minnettar olduklarını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping görüşmesinde İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ve enerji akışının sürdürülebilirliği başlıkları öne çıktı. Tarafların bölgesel güvenlik konularında ortak tutum geliştirdiği ve ekonomik iş birliğini artırma konusunda uzlaştığı bildirildi.
Batı medyasına konuşan bir Beyaz Saray yetkilisine göre, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleştirilen görüşme iyi geçti ve iki lider, ekonomik iş birliğini artırma yollarını ele aldı. Taraflar, Amerikan şirketlerinin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi ve Çin yatırımlarının ABD'ye yönlendirilmesi konularını değerlendirdi.
Ayrıca Çin'in daha fazla ABD menşeli tarım ürünü satın alması ve iki ülke arasındaki ticari akışın dengelenmesi başlıkları da gündeme geldi.
FENTANİL VE ENERJİ GÜVENLİĞİ VURGUSU
Görüşmede, ABD'ye fentanil öncül maddelerinin akışının durdurulması yönünde kaydedilen ilerlemenin sürdürülmesi gerektiği vurgulandı. Tarafların bu konuda iş birliğini devam ettirme konusunda mutabık kaldığı ifade edildi.
Bunun yanı sıra, Hürmüz Boğazı'nın enerji akışı açısından açık tutulması gerektiği konusunda ortak görüşe varıldığı bildirildi.
İRAN VE NÜKLEER SİLAH MESAJI
İki liderin, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda ortak tutum sergilediği aktarıldı. Bu başlığın, bölgesel güvenlik gündeminin önemli maddeleri arasında yer aldığı belirtildi.
TAYVAN KONUSU AÇIKLAMADA YER ALMADI
Beyaz Saray'ın görüşmeye ilişkin açıklamasında Tayvan konusuna yer verilmemesi dikkati çekti. Daha önceki temaslarda sıkça gündeme gelen Tayvan başlığı bu kez resmi açıklamada yer almadı.
2026 İÇİN ZİRVE TAKVİMİ SİNYALİ
ABD ve Çin liderlerinin 2026 yılında en az iki kez daha bir araya gelebileceği değerlendiriliyor. Kasım ayında Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC Gayriresmi Liderler Toplantısı ve aralık ayında Miami'de yapılacak G20 Zirvesi, olası buluşma takviminin merkezinde yer alıyor.
ABD medyasında yer alan haberlerde, ABD Başkanının bir yıl içinde Çin'e iki kez ziyaret gerçekleştirmesi ihtimali, diplomatik açıdan dikkati çeken bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
ORTA DOĞU VE UKRAYNA DA GÖRÜŞÜLDÜ
Çin Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre Xi ile Trump, Tayvan meselesinin yanı sıra Orta Doğu’daki gelişmeler, Ukrayna savaşı ve Kore Yarımadası dahil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel konularda görüş alışverişinde bulundu. Açıklamada, "iki liderin Çin ile ABD arasında yapıcı, stratejik ve istikrarlı ilişkiler kurulması konusunda mutabakata vardığı" belirtildi. Pekin yönetimi, bu yaklaşımın önümüzdeki yıllarda iki ülke ilişkilerine yön vereceğini ifade etti.
Xi’nin görüşmede, ekonomi ve ticaret alanındaki temasların "genel olarak dengeli ve olumlu sonuçlar verdiğini söylediği ve tarafların zor kazanılmış olumlu ivmeyi koruması gerektiğini vurguladığı" aktarıldı.
ABD’Lİ ŞİRKETLERE ÇİN MESAJI
Zirvenin ardından Xi, ABD’li iş insanlarıyla da bir araya geldi. Çin devlet medyasının haberlerine göre Trump, beraberindeki iş insanlarını Xi’ye "Amerikan iş dünyasının seçkin temsilcileri" olarak tanıtarak, Çin’e saygı duyduklarını söyledi. Trump’ın heyetinde Apple CEO’su Tim Cook, Nvidia CEO’su Jensen Huang, ayrıca BlackRock, Boeing, Citigroup ve Goldman Sachs yöneticilerinin de bulunduğu belirtildi.
Xi ise Amerikan şirketlerinin Çin’in reform ve dışa açılma sürecinde önemli rol oynadığını belirterek karşılıklı faydaya dayalı iş birliğini desteklediklerini ifade etti. Xi, "ABD şirketlerinin Çin’de daha geniş fırsatlar bulacağını" söyledi.
TRUMP VE XI CENNET TAPINAĞI’NI ZİYARET ETTİ
İki lider, görüşmelerin ardından Pekin’in merkezindeki UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan yaklaşık 600 yıllık Cennet Tapınağı'nı ziyaret etti. Tapınak önünde gazetecilere konuşan Trump, görüşmeleri "harika" olarak nitelendirerek, "Harika bir yer, inanılmaz. Çin çok güzel" dedi.
Trump, gazetecilerin Tayvan konusuna ilişkin sorularını ise yanıtlamadı.
Trump’ın onuruna akşam saatlerinde resmi devlet yemeği düzenlenmesi bekleniyor.