Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Geomatik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Fırat Üniversitesi’nden Arş. Gör. Elif Akgün ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Softa’nın birlikte hazırladığı ve yaklaşık 3 yıl süren hakem sürecinin ardından uluslararası bilimsel bir dergide yayımlanan makalede, Anadolu’nun doğusu ile batısı arasında farklı yönlerde hareketler olduğu ortaya kondu.
Radar uydu verileri ve jeodezik ölçümlerle desteklenen çalışmada, Karadeniz Ereğli’den başlayıp Ankara’dan Antalya’ya kadar uzanan bir gerinim zonu tespit edildi. Bu zon, Anadolu’nun doğusunun kuzeye, batısının ise güneye doğru hareket ettiğini gösteriyor. Bu farklı yönlü hareketin milyonlarca yıl devam etmesi halinde Anadolu’nun doğu ve batı olarak birbirinden ayrılabileceği belirtildi.
"Ankara’nın doğusu kuzeye, batısı güneye doğru hareket ediyor."
Prof. Dr. Kutoğlu, “Ankara’nın doğusu kuzeye, batısı güneye doğru hareket ediyor. Bu hareketin ortasında beyaz renkle haritada gösterilen bir geçiş kuşağı, yani gerinim hattı oluşuyor. Bu hattın üzerinde geçmişten bugüne irili ufaklı depremler yaşanmış. Eğer bu hareket devam ederse, milyonlarca yıl sonra Anadolu ikiye ayrılabilir” dedi.
Çalışmada ayrıca, bu gerinim zonunun Kuzey Anadolu Fayı ile birleşerek ‘S’ şeklinde bir hat oluşturduğu ve bu yapının yaklaşık 4,5 milyon yılda oluştuğu vurgulandı. Karadeniz Ereğli’nin bu yapıya bağlı olarak Karadeniz içine doğru bir çıkıntı oluşturduğu da belirtildi.
Doğu Anadolu Fayı’nın da benzer şekilde kuzeyden gelen hareketlerle şekillendiği, Afrika ve Arap plakalarının farklı hızlarda kuzeye hareket etmesinin bu durumu etkilediği ifade edildi. Bu hareketlerin devam etmesi halinde Doğu Anadolu Fayı’nın kuzey kısmının kapanarak Kuzey Anadolu Fayı’na yapışabileceği öngörülüyor.
Prof. Dr. Kutoğlu, “Gerinim hattı üzerinde şu anda büyük bir deprem tehlikesi yok. Ancak milyonlarca yıl süren bu gerinim birikimi, uzun vadede önemli jeolojik değişikliklere yol açabilir” diyerek, bu sürecin jeolojik zaman ölçeğinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Bu çalışma, Anadolu’nun jeodinamik yapısını anlamada önemli bir adım olarak kabul ediliyor ve bölgenin uzun vadeli deprem risklerinin değerlendirilmesine yeni bir perspektif kazandırıyor.
YAKIN ZAMANDA TEHLİKE OLUŞTURMUYOR’
Kutoğlu, gerinim hattının yakın zamanda büyük tehdit oluşturmayacağını düşündüklerini söyledi. Kutoğlu, şöyle konuştu: Kutoğlu, “Bu hat üzerindeki sismik olayları incelediğimizde küçük boyutlarda, 3, 4 büyüklüklerinde depremlerin zaman içerisinde meydana geldiğini görüyoruz. Anadolu’nun bu gerinim devam ettiği takdirde milyonlarca yıl sonra ortadan ikiye ayrılması da söz konusu olabilir" dedi.